Bỏ qua

Vòng lặp

Mục tiêu: lặp một công việc đúng số lần và nhận ra điều kiện khiến chương trình không thoát được.

Cần biết trước: câu lệnh điều kiện. Thực hành trên bo rời Nano classic ATmega328P 5 V hoặc ESP32 classic 3,3 V, chỉ nối USB; Serial Monitor 9600 baud. Không đấu thêm phần cứng.

Phân biệt loop() với vòng lặp C/C++

Arduino gọi hàm loop() lặp lại sau setup(). Đây là quy ước của môi trường Arduino. Bên trong một hàm, C/C++ có các cấu trúc for, while, do...while để lặp một khối lệnh.

for phù hợp khi biết số lượt: khởi tạo biến đếm → kiểm tra điều kiện → chạy thân → cập nhật biến đếm → kiểm tra lại. while kiểm tra điều kiện trước mỗi lượt; nếu điều kiện sai ngay đầu, thân không chạy lần nào. Xem Arduino: for và while.

Thực hành: chỉ in năm lượt

#include <Arduino.h>

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  for (int luot = 1; luot <= 5; luot++) {
    Serial.print("Luot ");
    Serial.println(luot);
  }
  Serial.println("Da xong");
}

void loop() {
}

Verify và Upload, mở Serial Monitor 9600 rồi Reset. luot++ tăng biến đếm thêm 1 sau mỗi lượt. Biến luot được khai báo trong for, chỉ dùng trong phạm vi vòng lặp đó.

Kết quả mong đợi: Luot 1 đến Luot 5, sau đó Da xong, rồi không in nữa. Lần kiểm tra kế tiếp, luot bằng 6 nên điều kiện luot <= 5 sai.

Nếu đổi <= 5 thành < 5, dự đoán trước khi nạp: chỉ có bốn lượt. Nếu chuyển cả vòng for sang loop(), cả chuỗi sẽ lặp mãi do Arduino gọi lại loop(), không phải do for không kết thúc.

Cùng công việc bằng while

Đây là sketch độc lập; thay toàn bộ sketch trước nếu muốn thử:

#include <Arduino.h>

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  int luot = 1;
  while (luot <= 5) {
    Serial.print("Luot ");
    Serial.println(luot);
    luot++;
  }
  Serial.println("Da xong");
}

void loop() {
}

Kết quả giống ví dụ for. Nếu quên luot++, điều kiện không đổi, vòng lặp không tự kết thúc. Không cần nạp thử vòng lặp vô hạn để hiểu lỗi này.

Khi cần làm nhiều việc

Vòng lặp dài giữ chương trình ở trong thân lặp; các lệnh sau nó chưa được chạy. Ví dụ, chờ nút nhấn bằng một while vô hạn có thể khiến phần cập nhật khác không được thực hiện. Với ESP32, vòng lặp bận còn có thể ảnh hưởng cơ chế giám sát của hệ thống.

break thoát vòng lặp gần nhất; continue bỏ phần thân còn lại của lượt hiện tại. Chưa cần dùng chúng trong bài này: trước tiên hãy viết điều kiện kết thúc rõ ràng. Bài thời gian sẽ chỉ cách kiểm tra công việc theo từng lượt loop().

Lỗi thường gặp

  • Dư dấu ; sau for (...) hoặc while (...): thân lặp thực tế có thể rỗng.
  • Biến đếm tăng nhưng điều kiện cần biến giảm, hoặc ngược lại.
  • In quá nhiều làm Serial khó đọc: dùng bài mẫu ngắn trong setup() để quan sát.
  • Dùng tên luot ngoài phạm vi khai báo: trình biên dịch báo không tìm thấy biến.

← Câu lệnh điều kiện · Tiếp: Hàm và cách chia chương trình →