Biến, kiểu dữ liệu và toán tử

Mục tiêu: chọn kiểu dữ liệu cho một giá trị nhỏ và dự đoán kết quả phép tính trước khi chạy code.

Cần biết trước: đã đọc mức tín hiệu 3,3 V/5 V. Chuẩn bị IDE theo hướng dẫn Nano hoặc ESP32. Quy trình tạo sketch, nạp và Serial đã có ở bài lập trình đầu tiên; bài này tập trung vào dữ liệu, không lặp lại quy trình đó.

Môi trường thực hành

Ví dụ dùng Arduino Nano classic ATmega328P, logic 5 V, bo rời chỉ nối USB dữ liệu, không nối cảm biến/driver/nguồn động cơ. Serial Monitor đặt 9600 baud (tốc độ truyền trùng với code). Nạp sketch mới thay chương trình cũ: giữ mã nguồn bàn giao nếu dùng bo lấy từ robot.

Ví dụ chỉ in Serial nên cũng dùng được với ESP32 classic, logic 3,3 V, Arduino core ESP32 và bo rời. Chọn đúng board/cổng theo tài liệu ESP32; kích thước một số kiểu dữ liệu khác Nano.

Biến chứa dữ liệu, kiểu quyết định cách lưu

Biến là vùng nhớ có tên. Trong int soMau = 7;, int là kiểu số nguyên, soMau là tên, 7 là giá trị ban đầu. Dấu = gán giá trị; không phải phép so sánh.

Cách viết	Dùng khi nào?
`int soMau = 7;`	Số nguyên, như số lần lấy mẫu nhỏ
`float nhietDo = 26.5;`	Số có phần thập phân; dùng dấu chấm trong code
`bool daSanSang = false;`	Giá trị đúng/sai: `true` hoặc `false`
`const int SO_MAU_TOI_DA = 10;`	Giá trị không đổi sau khởi tạo
`unsigned long mocThoiGian = 0;`	Số nguyên không âm, thường dùng với `millis()`

Trên Nano classic ATmega328P, int dài 16 bit, từ −32768 đến 32767. Không dùng phạm vi này cho mọi bo; trên ESP32 classic int dài 32 bit. sizeof(int) cho biết số byte trên nền tảng đang biên dịch. Bit là đơn vị nhị phân; trong các bo này một byte có 8 bit.

Không tăng số nguyên có dấu quá phạm vi. Kiểu float cũng có độ chính xác hữu hạn, không biểu diễn chính xác mọi số thập phân. Tham khảo Arduino: kiểu int.

Toán tử cần dùng trước tiên

+, -, *, / là cộng, trừ, nhân, chia; % lấy phần dư của phép chia số nguyên. Nhân/chia được thực hiện trước cộng/trừ; dùng ngoặc để nêu rõ ý định.

Nếu hai toán hạng là số nguyên, phép chia bỏ phần lẻ: 7 / 2 cho 3. Gán kết quả đó vào float sau phép chia không khôi phục được phần lẻ. Muốn tính số thực, dùng 7 / 2.0 hoặc chuyển kiểu trước khi chia. Xem Arduino: phép chia.

Thực hành: so sánh hai cách chia

Đây là sketch đầy đủ; lưu thành một sketch riêng, Verify rồi Upload. Mở Serial Monitor 9600 và nhấn Reset nếu đã bỏ lỡ phần in lúc khởi động.

#include <Arduino.h>

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  int tongMau = 7;
  int soNhom = 2;
  int phanNguyen = tongMau / soNhom;
  float trungBinh = tongMau / 2.0;

  Serial.println(phanNguyen);
  Serial.println(trungBinh, 1);
  Serial.println(tongMau % soNhom);
  Serial.println(sizeof(int));
}

void loop() {
  // In mot lan trong setup(), khong can lap lai.
}

Kết quả mong đợi trên Nano classic: bốn dòng 3, 3.5, 1, 2. Dòng cuối trên ESP32 classic là 4. Serial.begin()/println() là API Arduino, tức công cụ nền tảng cung cấp; kiểu dữ liệu, khai báo và toán tử là kiến thức C/C++. setup() được môi trường Arduino gọi lúc khởi động, loop() được gọi lặp sau đó.

Đổi tongMau thành 8, dự đoán ba dòng đầu rồi nạp lại: 4, 4.0, 0.

Lỗi thường gặp

Viết 26,5 thay vì 26.5 trong code.
Gán float ketQua = 7 / 2; rồi ngạc nhiên vì mất phần lẻ.
Chia cho 0: cần kiểm tra mẫu số trước khi chia.
Không thấy dữ liệu: kiểm tra Upload, cổng, baud và nhấn Reset.

← Tín hiệu 3,3 V và 5 V · Tiếp: Câu lệnh điều kiện →